IT-Almancası Atölyesi
Termin ayarlamak, süre vermek, erteleme, saat okuma tuzakları
Almanya'da verdiğin süre söz sayılır. “Yarın hallederim” demek, yarın halledilmiş olmasını beklemek demektir. Bu modül hem randevu ayarlamayı hem de — daha önemlisi — güvenli süre vermeyi öğretiyor: kendini köşeye sıkıştırmadan taahhüt eden Almanca.
Bu modülü bitirince
Bir randevuyu Almanca ayarlayabilmek, gerçekçi bir süre taahhüdü verebilmek ve Alman saat/tarih ifadelerini yanlış anlamamak.
Türkçe karşılıklar kapalı başlıyor — bu kasten böyle. Önce Almancayı okuyup anlamını hatırlamayı dene, sonra karta dokunup kontrol et. Neden böyle?
Randevu ayarlamak
Wann würde es Ihnen denn passen?
Sizin için ne zaman uygun olur?
passen = uymak, uygun olmak. denn soruyu yumuşatan dolgu kelimesi.
Passt Ihnen Donnerstag um 14 Uhr?
Perşembe saat 14 size uyar mı?
Somut öneri her zaman açık uçlu sorudan iyidir — yazışmayı üç e-postadan bire indirir.
Ich hätte am Dienstagvormittag Zeit.
Salı sabahı vaktim olur.
hätte (Konjunktiv II) taahhüdü esnetiyor. -vormittag / -nachmittag / -abend günle birleşir.
Können wir den Termin auf nächste Woche verschieben?
Randevuyu gelecek haftaya erteleyebilir miyiz?
verschieben auf + Akk. = ertelemek.
Mir ist leider etwas dazwischengekommen.
Maalesef araya bir şey girdi.
Erteleme sebebini açıklamanın kabul gören yolu. Ayrıntı vermek zorunda değilsin; bu cümle yeterli sayılır.
Ich schicke Ihnen eine Einladung für den Termin.
Size randevu için bir davet göndereceğim.
die Einladung = takvim daveti (Outlook/Teams). Sözlü anlaşmayı takvime yazmadan bırakma.
Süre vermek — dikkatli ol
Bis wann brauchen Sie das?
Buna ne zamana kadar ihtiyacınız var?
Söz vermeden önce sorulacak soru. Çoğu zaman aciliyet sandığın kadar değildir.
Das müsste bis Freitag machbar sein.
Bu cumaya kadar yapılabilir olmalı.
müsste + machbar = güvenli taahhüt. Söz veriyorsun ama mutlak garanti vermiyorsun.
Ich melde mich bis spätestens morgen Mittag.
En geç yarın öğlene kadar dönüş yapacağım.
spätestens = en geç. Sonucu değil, dönüş yapmayı taahhüt et — bunu her zaman tutabilirsin.
Das dauert erfahrungsgemäß etwa zwei Stunden.
Bu tecrübeye göre yaklaşık iki saat sürer.
erfahrungsgemäß = tecrübeye göre. Tahmini profesyonelleştiren kelime.
Einen genauen Termin kann ich Ihnen noch nicht nennen.
Size henüz kesin bir tarih veremiyorum.
Bilmediğinde uydurma. Devamı: Ich melde mich, sobald ich mehr weiß.
Zamanı doğru okumak
Wir treffen uns um halb drei.
Saat iki buçukta buluşuyoruz. (14:30!)
Almanca saat mantığı ileriye bakar: halb drei = üçe yarım kala = 2:30. Türkçedeki “iki buçuk” ile aynı sonuç, ama farklı mantık — ve bu yüzden karıştırılıyor.
Viertel nach drei / Viertel vor vier
Üçü çeyrek geçe / dörde çeyrek kala
Güneyde ayrıca viertel vier (=3:15) ve dreiviertel vier (=3:45) duyarsın. Karışırsan sor: Also 15:45 Uhr?
Der Termin ist in KW 32.
Randevu 32. haftada.
KW = Kalenderwoche. Almanya'da iş planlaması hafta numarasıyla yapılır — bu Türkiye'de yok, alışman lazım.
Bis einschließlich Freitag.
Cuma dahil olmak üzere.
bis Freitag belirsizdir — cuma dahil mi değil mi? einschließlich ekleyerek tartışmayı bitir.
Wann können Sie denn vorbeikommen? Es ist ziemlich dringend.
Ne zaman uğrayabilirsiniz? Oldukça acil.
Verstehe. Bis wann brauchen Sie das denn spätestens?
Anlıyorum. En geç ne zamana kadar lazım?
Am besten heute noch, sonst morgen früh.
En iyisi bugün, olmazsa yarın sabah.
Heute wird leider knapp. Passt Ihnen morgen um halb neun?
Bugün maalesef sıkışık olur. Yarın sekiz buçuk size uyar mı?
Also 8:30 Uhr? Ja, das passt.
Yani 8:30 mu? Evet, uyar.
Sehr gut. Ich schicke Ihnen gleich eine Einladung. Erfahrungsgemäß dauert das etwa eine Stunde.
Çok iyi. Hemen bir davet göndereceğim. Tecrübeye göre yaklaşık bir saat sürüyor.
Her isim artikeliyle öğrenilir — artikeli sonradan eklemek neredeyse imkânsız. Küçük ek çoğuldur; ¨-e çoğulda umlaut aldığını gösterir (der Anhang → die Anhänge). Tümü: sözlük sayfası.
der eril die dişil das nötr renksiz: fiil / ifade
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| derTermin-e | randevu; son tarihİki anlamı da var — bağlamdan çıkar |
| dieFrist-en | süre, mühletdie Frist einhalten = süreye uymak |
| dieEinladung-en | davet (takvim) |
| dieKalenderwoche-n | takvim haftasıKısaltma: KW |
| dasWartungsfenster- | bakım penceresiPlanlı kesinti için ayrılan zaman aralığı |
| verschiebenauf + Akk. | ertelemek |
| passen+ Dat. | uygun olmakPasst Ihnen …? |
| dazwischenkommenist dazwischengekommen | araya girmek |
| spätestens | en geçKarşıtı: frühestens |
| einschließlich | dahil olmak üzere |
| zeitnah | yakın zamandaKasten belirsiz — sana söylenirse tarih sor |
| erfahrungsgemäß | tecrübeye göre |
| machbar | yapılabilir |
Sık yapılan hata
halb drei = 3:30
halb drei = 2:30
Almanca saat gelecek saate bakar: halb drei = “üçe yarım (kala)” = 14:30. Türkçede de “iki buçuk” aynı zamanı gösterir ama farklı sayıyı söylediğimiz için kafa karışıyor. Şüphedeysen dijital sor: Also 14:30 Uhr?
Sık yapılan hata
Ich mache das morgen.
Ich melde mich bis morgen Mittag mit einem Zwischenstand.
Almanya'da verilen süre bağlayıcıdır. Sonuç sözü verirsen ve tutamazsan güven kaybedersin. Dönüş sözü ver — onu her zaman tutabilirsin, çünkü “henüz bitmedi” de bir dönüştür.
Sık yapılan hata
Das mache ich zeitnah.
Das mache ich bis Donnerstag, 16 Uhr.
zeitnah Alman iş dilinin en boş kelimesidir — herkes kullanır, kimse ne demek olduğunu bilmez. Sana söylenirse Bis wann genau? diye sor; sen söylersen tarih ver.
“Wir treffen uns um halb drei.” Saat kaçta buluşuyorsunuz?
halb drei = üçe yarım kala = 2:30. Almanca saat bir sonraki saate bakar.
Güvenli bir taahhüt cümlesi hangisi?
Sonuç değil dönüş taahhüt edilir. Birincisi tutulamayabilir, üçüncüsü hiçbir şey söylemiyor.
“KW 32” ne demek?
Kalenderwoche — Almanya'da iş planlaması hafta numarasıyla yapılır.
“bis Freitag” belirsizliğini nasıl giderirsin?
einschließlich = dahil. Cumanın dahil olup olmadığı tartışmasını baştan bitirir.
Müşteri acil diyor ama sen bugün yetiştiremiyorsun. Üç cümle yaz: son tarihi sor, gerçekçi bir öneri yap, dönüş sözü ver.
Bis wann brauchen Sie das denn spätestens?
Heute wird es leider knapp — passt Ihnen morgen um 9 Uhr?
Ich melde mich bis spätestens heute Abend mit einer Bestätigung.
Sıra önemli: önce gerçek aciliyeti öğren, sonra somut öneri yap, sonuç değil dönüş sözü ver.
Modül burada bitmiyor. Bu görevler yapılmazsa kalıplar sayfada kalır, ağzına gelmez.
Birincil kaynak
DWDS — zeitnah (korpus örnekleri) — Bir kelimenin gerçekte nasıl kullanıldığını korpus örnekleriyle görmek için. zeitnah maddesi, kelimenin ne kadar belirsiz kullanıldığını iyi gösteriyor.