IT-Almancası Atölyesi
Belirti fiilleri, doğru sorular, Störung ile Serviceanfrage farkı
Kullanıcı sana Es geht nicht der ve susar. Senin işin o cümleyi çalışılabilir bir arıza tarifine çevirmek. Bunun için iki şey lazım: doğru soru dizisi ve Almancanın belirti fiilleri. Türkçede her şey “çalışmıyor”dur; Almancada donmak, çökmek, açılmamak, yüklenmemek ayrı ayrı fiillerdir — ve doğru fiili seçmek arızanın yarısını çözer.
Bu modülü bitirince
Bir arızayı Alman bir Kollege'nin okuyup anlayacağı netlikte tarif edebilmek ve Störung ile Serviceanfrage ayrımını doğru yapabilmek.
Türkçe karşılıklar kapalı başlıyor — bu kasten böyle. Önce Almancayı okuyup anlamını hatırlamayı dene, sonra karta dokunup kontrol et. Neden böyle?
Belirti fiilleri — bu bölüm ezberlenir
Der Rechner fährt nicht hoch.
Bilgisayar açılmıyor (boot etmiyor).
hochfahren = boot etmek. Kapatmak: herunterfahren. İkisi de ayrılabilir.
Das Programm stürzt ab.
Program çöküyor.
abstürzen — beklenmedik kapanma. Geçmiş zaman: ist abgestürzt (sein ile).
Der Rechner hängt.
Bilgisayar takılı kaldı, donmuş durumda.
En sık kullanılan hâli. Eş anlamlı: ist eingefroren.
Die Anwendung reagiert nicht mehr.
Uygulama artık yanıt vermiyor.
Windows'un “Keine Rückmeldung” dediği durum. nicht mehr = artık değil.
Die Seite lädt nicht.
Sayfa yüklenmiyor.
laden hem yüklemek hem yüklenmek.
Der Bildschirm bleibt schwarz.
Ekran siyah kalıyor.
bleiben = kalmak. Belirti tarifinde çok işe yarar: bleibt leer / bleibt stehen / bleibt hängen.
Ich komme nicht ins Netzwerk.
Ağa bağlanamıyorum.
ins Netzwerk kommen — çok günlük ve çok yaygın. Resmîsi: Ich habe keinen Netzwerkzugriff.
Die Verbindung bricht ständig ab.
Bağlantı sürekli kopuyor.
abbrechen = kopmak. ständig = sürekli — sıklık bilgisi arıza tarifinin yarısıdır.
Es kommt eine Fehlermeldung.
Bir hata mesajı geliyor.
Devamı hep aynı: Was steht da genau?
Arızayı çıkaran sorular
Was genau funktioniert nicht?
Tam olarak ne çalışmıyor?
genau kelimesi burada iş yapıyor: kullanıcıyı belirsizlikten çıkarır.
Seit wann tritt das Problem auf?
Sorun ne zamandan beri ortaya çıkıyor?
auftreten = ortaya çıkmak. Resmî ve ticket'a yazılabilir.
Bekommen Sie eine Fehlermeldung? Was steht da genau?
Bir hata mesajı alıyor musunuz? Tam olarak ne yazıyor?
İkinci soru olmadan birincisi işe yaramaz — kullanıcı “bir hata veriyor” der ve durur.
Können Sie mir einen Screenshot schicken?
Bana bir ekran görüntüsü gönderebilir misiniz?
der Screenshot — Denglisch ama tamamen yerleşmiş. Almancası das Bildschirmfoto, kimse kullanmıyor.
Betrifft das nur Sie oder auch Ihre Kollegen?
Bu sadece sizi mi etkiliyor, meslektaşlarınızı da mı?
Kapsam sorusu. Cevabı arızanın tek kişilik mi yoksa Ausfall mı olduğunu belirler.
Was haben Sie bisher schon versucht?
Şimdiye kadar neler denediniz?
Aynı şeyi tekrar denemekten kurtarır. Nazikçe sorulur — sınav gibi değil.
Lässt sich der Fehler reproduzieren?
Hata tekrarlanabiliyor mu?
sich lassen + mastar = “-ebilir” anlamı. Kullanıcıya sorarken daha basiti: Passiert das jedes Mal?
Störung mu, Serviceanfrage mı?
Das ist eine Störung — der Dienst ist ausgefallen.
Bu bir arıza — hizmet devre dışı kaldı.
Störung = plansız kesinti veya kalite düşüşü. Bir şey çalışıyordu, artık çalışmıyor.
Das ist eher eine Serviceanfrage als eine Störung.
Bu bir arızadan çok standart bir talep.
Serviceanfrage = standart talep: şifre sıfırlama, yeni yazılım kurulumu, yetki verme. Hiçbir şey bozulmadı.
Ich lege Ihnen dafür ein Ticket an.
Bunun için size bir ticket açıyorum.
ein Ticket anlegen = ticket açmak. Eş anlamlı: erfassen, eröffnen.
Ich gebe das an den Second Level weiter.
Bunu ikinci seviyeye aktarıyorum.
weitergeben = aktarmak. Resmî terimi: eskalieren (Modül 08).
Mein Computer geht nicht mehr. Können Sie mal kommen?
Bilgisayarım artık çalışmıyor. Bir gelebilir misiniz?
Gerne. Was genau funktioniert nicht — fährt er nicht hoch, oder hängt er?
Tabii. Tam olarak ne çalışmıyor — açılmıyor mu, yoksa mı donuyor?
Er fährt hoch, aber dann bleibt der Bildschirm schwarz.
Açılıyor, ama sonra ekran siyah kalıyor.
Verstehe. Seit wann tritt das auf, und passiert das jedes Mal?
Anladım. Bu ne zamandan beri oluyor ve her seferinde mi oluyor?
Seit heute Morgen. Und ja, jedes Mal.
Bu sabahtan beri. Ve evet, her seferinde.
Betrifft das nur Sie oder auch Ihre Kollegen im selben Raum?
Bu sadece sizi mi etkiliyor, aynı odadaki meslektaşlarınızı da mı?
Nur mich, glaube ich.
Sanırım sadece beni.
Alles klar. Ich lege ein Ticket an und komme in einer halben Stunde vorbei.
Anlaşıldı. Bir ticket açıyorum ve yarım saat içinde uğruyorum.
Her isim artikeliyle öğrenilir — artikeli sonradan eklemek neredeyse imkânsız. Küçük ek çoğuldur; ¨-e çoğulda umlaut aldığını gösterir (der Anhang → die Anhänge). Tümü: sözlük sayfası.
der eril die dişil das nötr renksiz: fiil / ifade
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| dieStörung-en | arıza, kesintiITIL karşılığı: Incident |
| dieServiceanfrage-n | standart hizmet talebiITIL karşılığı: Service Request |
| dieFehlermeldung-en | hata mesajı |
| derAusfall¨-e | kesinti, devre dışı kalmaFiil: ausfallen |
| dieUrsache-n | sebep, nedendie Ursache finden |
| derNeustart-s | yeniden başlatmaFiil: neu starten |
| derRechner- | bilgisayarder Computer'dan daha Almanca ve daha yaygın |
| derBildschirm-e | ekran, monitör |
| dieAnwendung-en | uygulamaEş anlamlı: die Applikation, das Programm |
| abstürzenist abgestürzt | çökmekAyrılabilir |
| hochfahrenfährt hoch | açılmak, boot etmekAyrılabilir |
| herunterfahrenfährt herunter | kapatmakAyrılabilir |
| auftretentritt auf | ortaya çıkmakAyrılabilir |
| betreffenbetrifft | ilgilendirmek, etkilemek |
| reproduzierbar | tekrarlanabilir |
| sporadisch | ara sıra, düzensizKarşıtı: dauerhaft (sürekli) |
Sık yapılan hata
Mein Computer ist kaputt.
Der Rechner fährt hoch, aber der Bildschirm bleibt schwarz.
kaputt bir belirti değil, bir teşhis — üstelik genelde yanlış olan bir teşhis. Ticket'a kaputt yazarsan ikinci seviye sana geri döner. Ne gördüğünü yaz, ne düşündüğünü değil.
Sık yapılan hata
Der Computer geht nicht.
Der Computer reagiert nicht mehr.
geht nicht günlük konuşmada geçer ama yazılı arızada hiçbir bilgi taşımaz. Almancanın belirti fiilleri (hängen, abstürzen, nicht hochfahren, nicht laden) tam olarak bu bilgiyi taşımak için var — kullanmamak dili israf etmektir.
Sık yapılan hata
Das Passwort geht nicht → Störung
Das Passwort geht nicht → Serviceanfrage
Şifre sıfırlama bir arıza değil, standart bir taleptir (Serviceanfrage). Hiçbir hizmet kesilmedi. Yanlış sınıflandırmak öncelik sıralamasını bozar ve gerçek Störung'ların önüne geçer.
Program beklenmedik şekilde kapandı. Almancası hangisi?
abstürzen = beklenmedik kapanma. hängen = donmak (açık ama tepkisiz), nicht laden = yüklenmemek.
Bilgisayar hiç açılmıyor, boot etmiyor. Hangisi doğru?
hochfahren boot etmenin standart fiilidir. Kapatmak da herunterfahren.
Kullanıcı şifresini unuttu. Bu nedir?
Hiçbir hizmet kesilmedi, sadece standart bir talep var. Störung plansız kesinti demektir.
Bir arıza tarifinde hangisi gereksizdir?
Tahmin ticket'a yazılmaz — gözlem yazılır. Yanlış bir tahmin ikinci seviyeyi saatlerce yanlış yöne çeker.
Şu arızayı Almanca tarif et: Kullanıcının Outlook'u sabahtan beri açılırken donuyor, her seferinde oluyor, sadece onu etkiliyor.
Outlook hängt seit heute Morgen beim Start.
Das Problem tritt jedes Mal auf und ist reproduzierbar.
Es betrifft nur eine Nutzerin, die Kollegen im selben Raum sind nicht betroffen.
Üç bilgi: belirti + zaman/sıklık + kapsam. Bir arıza tarifinin taşıması gereken minimum bu.
Modül burada bitmiyor. Bu görevler yapılmazsa kalıplar sayfada kalır, ağzına gelmez.
Birincil kaynak
ITIL Glossar (Almanca) — IT Process Wiki — Störung, Serviceanfrage, Eskalation gibi süreç terimlerinin Almanya'da fiilen kullanılan tanımları. Alman IT firmalarının çoğu ITIL sözlüğüyle çalışır.